Święty Franciszek - Franciszkański Zakon Świeckich
Rok 2026 jest szczególnym czasem dla całej Rodziny Franciszkańskiej. Obchodzimy bowiem 800. rocznicę śmierci św. Franciszka z Asyżu – człowieka, którego życie stało się niezwykłym świadectwem wiary, pokory, miłości do Boga i drugiego człowieka. Jubileusz ten przypomina nam o jego duchowym dziedzictwie i zachęca, abyśmy na nowo odkryli Ewangelię oraz uczyli się żyć nią w codzienności.
Święty Franciszek pozostawił po sobie nie tylko zakon braci i duchowe dziedzictwo klarysek, ale również drogę dla osób świeckich, które pragną iść za Chrystusem, nie opuszczając swoich rodzin, domów i miejsc pracy. Tą drogą jest Franciszkański Zakon Świeckich (FZŚ), dawniej nazywany III Zakonem św. Franciszka.
W naszej parafii działa wspólnota Franciszkańskiego Zakonu Świeckich. Jej członkowie spotykają się, aby wspólnie się modlić, pogłębiać swoją wiarę i umacniać się w duchowości św. Franciszka. W sobotę 10 października o godz. 8:00 zostanie odprawiona Msza Święta w ich intencji. To dobra okazja, aby przyjrzeć się bliżej tej wspólnocie i zastanowić się, czy również dla nas franciszkańska droga może stać się inspiracją.
Święty Franciszek
Święty Franciszek z Asyżu urodził się około 1181 lub 1182 roku w Asyżu, w zamożnej rodzinie kupieckiej. Jego ojciec, Piotr Bernardone, prowadził interesy handlowe, a matka miała na imię Pika. Chłopiec otrzymał na chrzcie imię Jan, jednak ojciec nazywał go Franciszkiem. Młody Franciszek dorastał w dostatku. Lubił towarzystwo, zabawy i spotkania z przyjaciółmi. Marzył o rycerskiej sławie i wielkich czynach. Nie przypuszczał wówczas, że jego życie potoczy się zupełnie inaczej, a największym bogactwem stanie się dla niego ubóstwo przeżywane z miłości do Chrystusa. Przełomowym wydarzeniem na drodze jego nawrócenia było spotkanie z człowiekiem chorym na trąd. Franciszek wcześniej odczuwał wobec trędowatych lęk i odrazę. Tym razem jednak zsiadł z konia, podszedł do chorego, ucałował go i przekazał mu jałmużnę. W swoim Testamencie wspominał, że to, co wcześniej wydawało mu się gorzkie, przemieniło się w słodycz duszy i ciała. Ten prosty gest miłosierdzia stał się początkiem głębokiej przemiany. Franciszek zaczął dostrzegać Chrystusa w ludziach odrzuconych, ubogich i cierpiących. Coraz więcej czasu poświęcał modlitwie i szukaniu woli Bożej.
Ważnym momentem było także wydarzenie w kościele San Damiano. Według tradycji Franciszek usłyszał tam głos Chrystusa, który z krzyża wezwał go do odbudowania Jego domu. Początkowo zrozumiał to dosłownie i zajął się naprawą zniszczonych kościołów. Z czasem odkrył jednak głębszy sens tego wezwania – miał pomagać w odnowie Kościoła przez życie zgodne z Ewangelią.
Franciszek coraz wyraźniej rozpoznawał, że Bóg zaprasza go do życia w prostocie i całkowitym zaufaniu Bożej Opatrzności. Podczas Mszy Świętej w Porcjunkuli usłyszał Ewangelię mówiącą o rozesłaniu apostołów i ich ubóstwie. Zrozumiał, że również on ma głosić Dobrą Nowinę, nie opierając się na bogactwie ani ludzkiej sile, lecz na Bogu. Zaczął wędrować po okolicznych miejscowościach, zachęcając ludzi do nawrócenia, pokoju i pokuty. Jego sposób życia przyciągał kolejnych towarzyszy. Do Franciszka dołączyli między innymi Bernard z Quintavalle, Piotr oraz Idzi. W ten sposób powstała wspólnota braci, których łączyło pragnienie naśladowania Jezusa Chrystusa.
Franciszek chciał, aby jego wspólnota pozostawała w jedności z Kościołem. Dlatego udał się do papieża Innocentego III z prośbą o zatwierdzenie sposobu życia braci. Około 1209 lub 1210 roku papież udzielił ustnej aprobaty ich pierwotnej formie życia. Z czasem wspólnota rozwinęła się w Zakon Braci Mniejszych. Duchowością Franciszka zainspirowała się również św. Klara z Asyżu, która podjęła życie ubogie i modlitewne, dając początek wspólnocie klarysek. Franciszek pragnął, aby Ewangelia docierała do wszystkich ludzi. W 1219 roku udał się do Egiptu, gdzie spotkał się z sułtanem Malikiem al-Kamilem. Nie doszło do nawrócenia władcy, ale spotkanie to jest dziś przywoływane jako przykład odwagi, otwartości i szacunku wobec osób innej religii. W 1223 roku papież Honoriusz III zatwierdził Regułę Braci Mniejszych. W tym samym roku Franciszek przygotował w Greccio wyjątkowe przedstawienie narodzin Jezusa, które tradycja wiąże z rozwojem bożonarodzeniowych szopek.
W 1224 roku, podczas modlitwy na górze La Verna, Franciszek otrzymał stygmaty – znaki ran Chrystusa. Ostatnie lata jego życia były naznaczone chorobą i cierpieniem, ale również głęboką modlitwą i wdzięcznością za Boże stworzenie. To właśnie wtedy powstała między innymi Pieśń słoneczna, w której wychwalał Boga za słońce, księżyc, wodę, ziemię i wszystkie stworzenia.
Święty Franciszek zmarł w nocy z 3 na 4 października 1226 roku w Porcjunkuli. Został kanonizowany przez papieża Grzegorza IX 16 lipca 1228 roku. Jego wspomnienie liturgiczne obchodzimy 4 października.
Franciszkański Zakon Świeckich
Święty Franciszek rozumiał, że nie każdy jest powołany do życia za murami klasztoru. Wielu ludzi pragnie naśladować Chrystusa, pozostając w swoich rodzinach, wykonując codzienne obowiązki i angażując się w życie społeczne. Z myślą o nich około 1221 roku powstała forma życia nazywana Braćmi i Siostrami od Pokuty. Z tej tradycji wyrósł późniejszy III Zakon Franciszkański, a obecnie Franciszkański Zakon Świeckich. FZŚ jest częścią Rodziny Franciszkańskiej. Jego członkowie nie składają ślubów zakonnych w taki sposób jak zakonnicy, lecz podejmują publiczne przyrzeczenie życia według Ewangelii, na wzór św. Franciszka. Pozostają w swoich środowiskach, a duchowość franciszkańską realizują w codziennych relacjach, pracy, rodzinie i służbie bliźnim.
Obecną Regułę Franciszkańskiego Zakonu Świeckich zatwierdził papież Paweł VI 24 czerwca 1978 roku. Określa ona zasady życia wspólnoty i wskazuje, że franciszkanin świecki ma stawać się świadkiem Chrystusa w świecie.
Nie chodzi tu o nadzwyczajne czyny ani o ucieczkę od codzienności. Franciszkańska droga rozpoczyna się od małych, konkretnych decyzji: cierpliwości wobec bliskich, uczciwości w pracy, gotowości do przebaczenia, pomocy potrzebującym i troski o pokój.
Życie członków FZŚ opiera się na kilku ważnych wartościach.
Naśladowanie Chrystusa – Jezus jest centrum ich życia. Starają się poznawać Ewangelię i wprowadzać ją w czyn.
Pokora i prostota – uczą się rezygnować z pychy, nadmiernego przywiązania do dóbr i potrzeby dominowania nad innymi.
Braterstwo – budują relacje oparte na szacunku, życzliwości i wzajemnej pomocy.
Modlitwa – podejmują modlitwę osobistą i wspólnotową, powierzając Bogu swoje życie, rodziny i sprawy Kościoła.
Miłosierdzie – dostrzegają ludzi ubogich, samotnych, chorych i potrzebujących, starając się odpowiadać na ich potrzeby.
Pokój i pojednanie – szukają sposobów rozwiązywania konfliktów, łagodzenia napięć i budowania zgody.
Troska o stworzenie – uczą się wdzięczności za świat stworzony i odpowiedzialności za środowisko, które jest darem Boga.
Franciszkanin świecki nie musi być człowiekiem wolnym od trudności. Tak jak każdy doświadcza zmęczenia, niepokoju, problemów rodzinnych czy zawodowych. Duchowość franciszkańska pomaga jednak przeżywać te sytuacje z większą ufnością, cierpliwością i otwartością na drugiego człowieka.
Ważnym elementem życia Franciszkańskiego Zakonu Świeckich jest wspólnota. Członkowie spotykają się, aby wspólnie się modlić, rozważać słowo Boże, poznawać duchowość św. Franciszka i dzielić się doświadczeniami wiary. Takie spotkania pomagają nie tylko pogłębiać wiedzę religijną, ale przede wszystkim umacniają więzi między braćmi i siostrami. Wspólnota daje możliwość rozmowy, wzajemnego wsparcia i wspólnego podejmowania dzieł miłosierdzia.
W codziennym życiu łatwo poczuć się osamotnionym w wierze. Spotkania z osobami, które pragną żyć podobnymi wartościami, mogą być źródłem siły i nadziei. Wspólna modlitwa przypomina, że droga do świętości nie musi być przeżywana w pojedynkę.
Do Franciszkańskiego Zakonu Świeckich mogą być przyjmowani katolicy, którzy pragną pogłębiać swoją wiarę i rozpoznają w sobie franciszkańskie powołanie. Zasadniczo kandydat powinien mieć ukończone 18 lat, przyjęty sakrament bierzmowania, pozostawać w jedności z Kościołem i wykazywać gotowość do życia według Reguły FZŚ.
Przyjęcie do wspólnoty jest procesem, który wymaga czasu i rozeznania. Obejmuje kolejne etapy formacji:
Postulat – czas wstępnego poznawania wspólnoty i duchowości franciszkańskiej, trwający co najmniej sześć miesięcy.
Nowicjat – okres pogłębionej formacji, trwający co najmniej rok.
Profesja – publiczne i kościelne przyrzeczenie życia Ewangelią według Reguły Franciszkańskiego Zakonu Świeckich.
Po złożeniu profesji formacja trwa nadal. Jest to droga na całe życie, ponieważ człowiek nieustannie uczy się miłości, pokory i wierności Bogu. Warto pamiętać, że zainteresowanie wspólnotą nie oznacza od razu zobowiązania do wstąpienia. Można najpierw porozmawiać z jej członkami, poznać sposób spotkań i wspólnie się pomodlić.
Błogosławiona Aniela Salawa – patronka Franciszkańskiego Zakonu Świeckich w Polsce
Szczególnym wzorem dla franciszkanów świeckich w Polsce jest błogosławiona Aniela Salawa. Urodziła się 9 września 1881 roku w Sieprawiu koło Krakowa. W młodości przyjechała do Krakowa, gdzie pracowała jako służąca. 1Swoje obowiązki wykonywała z wielką sumiennością, a codzienną pracę traktowała jako przestrzeń spotkania z Bogiem. W 1912 roku wstąpiła do III Zakonu Franciszkańskiego przy kościele św. Franciszka w Krakowie.
Jej życie pokazuje, że świętość nie zależy od wysokiej pozycji społecznej, wykształcenia ani materialnego bogactwa. Można ją realizować w prostych obowiązkach, przez wierność, modlitwę, pokorę i miłość. Aniela Salawa zmarła 12 marca 1922 roku. Papież Jan Paweł II beatyfikował ją 13 sierpnia 1991 roku w Krakowie. W 1992 roku została wybrana patronką Franciszkańskiego Zakonu Świeckich w Polsce.
Rok św. Franciszka
Rok 2026, związany z 800. rocznicą śmierci św. Franciszka, jest okazją do ponownego odkrycia jego przesłania. Franciszek przypomina nam, że chrześcijaństwo nie polega jedynie na słowach, ale przede wszystkim na życiu Ewangelią. Jego przykład zachęca do pojednania, troski o ubogich, szacunku wobec każdego człowieka i wdzięczności za stworzenie. Pokazuje również, że prawdziwa radość nie musi wynikać z posiadania wielu rzeczy. Może rodzić się z prostoty, bliskości Boga i otwartego serca.
Jubileuszowy czas może stać się dla każdego z nas okazją do zadania sobie kilku pytań: Czy potrafię dostrzec Chrystusa w człowieku, którego trudno mi zaakceptować? Czy w moim domu i otoczeniu buduję pokój? Czy znajduję czas na modlitwę? Czy potrafię dzielić się tym, co mam?
Nie trzeba od razu dokonywać wielkich zmian. Czasem wystarczy jeden gest dobroci, pojednawcza rozmowa, cierpliwość wobec bliskiej osoby albo modlitwa w intencji kogoś, kto potrzebuje wsparcia.
Zapraszamy do naszej wspólnoty Franciszkańskiego Zakonu Świeckich
W naszej parafii działa wspólnota Franciszkańskiego Zakonu Świeckich, której członkowie regularnie spotykają się, aby wspólnie się modlić i umacniać na drodze wiary. Ich spotkania są przestrzenią braterstwa, modlitwy i poznawania duchowości św. Franciszka. W sobotę 10 października o godz. 8:00 zostanie odprawiona Msza Święta w intencji członków naszej wspólnoty. Serdecznie zapraszamy do wspólnej modlitwy.
Zachęcamy również osoby, które pragną pogłębić swoją relację z Bogiem, poznać duchowość franciszkańską lub po prostu modlić się razem z innymi, do zainteresowania się działalnością wspólnoty. Być może właśnie w tej drodze ktoś odnajdzie swoje miejsce, duchowe wsparcie i inspirację do codziennego życia Ewangelią. Święty Franciszku z Asyżu, ucz nas prostoty, pokory, miłości i pokoju. Pomóż nam dostrzegać Boga w drugim człowieku i z radością iść za Chrystusem każdego dnia.